De biecht van een echtgenoot

Als ik het me goed herinner heb ik hier weleens een lofzang op de bibliotheek geplaatst. Hierbij nog een reden om van de bibliotheek te houden. Het is niet alleen een plaats die de hobby van de veellezer betaalbaar maakt, het is ook een plaats waar je zonder al te veel risico boeken kunt oppakken waarvan je nog nooit gehoord hebt. Mocht je het boek niet leuk vinden, dan ben je alleen maar wat tijd kwijt.

Voordat ik De biecht van een echtgenoot in de bibliotheek zag staan, had ik nog nooit van Konstantin Leontjev gehoord. Om dat even goed te maken: Leontjev leefde in de tweede helft van de negentiende eeuw en was, zoals zo veel grote negentiende-eeuwse schrijvers, Rus. Volgens de achterplattekst is hij ‘een van de origineelste, maar ook een van de meest miskende auteurs van zijn tijd’. Daar wordt heel wat beloofd.

De novelle – het verhaal beslaat niet meer dan zeventig pagina’s – gaat over een man die een vrouw en haar dochter helpt door hen in zijn huis te laten logeren. Het meisje wordt als een dochter voor hem. Wanneer duidelijk wordt dat de moeder niet lang meer te leven heeft, besluit de man met het meisje te trouwen. Hij raakt haar met nog geen vinger aan, maar op deze manier kan hij er wel voor zorgen dat ze een toekomst heeft als zijn erfgename, en kan ze bij hem blijven wonen zonder dat er praatjes over hen rond gaan. Het is echter maar de vraag of hij er wel goed aan doet met haar te trouwen. In zijn dagboek beschrijft de echtgenoot de gebeurtenissen en zijn overwegingen.

Het verhaal was een beetje anders dan ik had verwacht (op grond van de titel had ik op z’n minst een moord verwacht), maar was wel interessant, en een stuk subtieler in plot dan ik me voorgesteld had. Door de dagboekvorm kom je heel precies te weten welke gedachten en overwegingen de echtgenoot leiden in zijn daden, en hoe hij zich langzaam realiseert dat hij het meisje misschien wel geen dienst heeft bewezen door met haar te trouwen. Hij bereikt er het tegenovergestelde mee van wat hij wilde bereiken.

Is Leontjev daarmee die grote onontdekte meester die hij volgens het verhaaltje op het achterplat zou zijn? Die vraag kun je niet beantwoorden na het lezen van één verhaal, en bovendien, er zijn zoveel briljante Russen. Miskend is hij wel, want al zullen maar weinig mensen van hem gehoord hebben, hij is meer dan de moeite van het lezen waard.

K. Leonthev, De biecht van een echtgenoot (2008). Uitgeverij Pegasus & Stichting Slavische Literatuur, ISBN: 9789061433231, 97 pagina’s.